Geplaatst op

I van Icarus

800px-Landschaft_mit_Sturz_des_Ikarus_Pieter_Breughel_d_Ä

I is de 9de letter. Grafisch een fallische pilaar met een punt. Die het zaakje afmaakt. Dat individu en immensiteit samenhangen zou het cijfer 1 tonen. Icarus komt met hoogmoed voor de val. Zijn plons in zee vanuit de lucht zegt dat intelligentie onderdoet voor intuïtie. Is dat een fabeltje om het denken te stoppen? Zo zouden de goden ons idioten een lesje leren.

Na Pieter Brueghel laat fotograaf Lewis Hine (1874-1940) mensen vliegen. In een iconisch beeld van werk aan de winkel in het opbouwen van de samenleving. Met kracht, inzet en vastberadenheid. Empire State Building illustreert wat een samenleving is. Hine kiest voor de mens en laat de goden voor wat ze zijn. Op m’n beurt kies ik voor dat humanisme.

hine_icarus

Foto 1: Pieter Brueghel de Oudere, Landschap met de val van Icarus. Omstreeks 1558. Credits: Museum voor Schone Kunsten, Brussel.

Foto 2: Lewis Hine, Icarus atop Empire State Building. New York, 1931. Credits: The Estate of Lewis Hine.

Advertenties

3 Reacties op “I van Icarus

  1. Opstijgende mens
    Zich aan staaldraad optrekkend
    Een roekeloos beeld 😉

  2. Arjan Fernhout ⋅

    Zeer fraaie foto, maar gezien andere foto’s denk ik dat Lewis Hine hier toch wijst op de harde bestaan in Amerika. Dus niet op het heroïsch utopisme dat zo pregnant aanwezig is in het collectieve bewustzijn van Amerikanen, maar op het inhumane. De arbo-wet staat deze manier van werken niet toe, om het prozaïsch uit te drukken. Over het schilderij geeft W.H. Auden een andere visie. Volgens deze wilde Brueghel juist wijzen op de onverschilligheid (en de boer ploegde door) over hoger gedachtegoed. Daar is veel voor te zeggen omdat daarna Montaigne en Descartes zich daarover beklaagden en de grote humanist Erasmus zich daarvoor al realiseerde dat er iets verloren ging. Wetenschappelijk is dat aangetoond door het monnikenwerk van E.H. Phelps Brown & Sheila W. Hopkins in “Seven Centuries of the Prices of Consumables, Compared with Builders’ Wage-Rates”

    http://www.hist.umn.edu/~ruggles/hist5011/phelps-brown%20and%20hopkins.pdf

    In deze context is alleen figuur 3 op p.302 belangrijk. Voor veel apologeten van Adam Smith en neoliberale “herontdekkers” – ontwrichtend, want Amerikanen sluiten in hun collectieve bewustzijn nauw aan bij 18e-eeuws “pragmatisme” waardoor een herhaling dreigt van de ideologische Europese 19e eeuw – zal het moeilijk te verteren zijn dat er gedurende anderhalve eeuw in onze geschiedenis een gedeelde welvaart was – gestut door humanisme – die pas herhaald werd in de 20e eeuw en nu weer wankelt. Prof.dr.J.Wemelsfelder hierover in “Onaardige economie” (1964): “Het leek allemaal zo aardig in de 14e eeuw. Als er economen waren geweest hadden ze van eeuwige welvaart gesproken. Na ruim anderhalve eeuw was het feest echter afgelopen.”

    Vanochtend heb ik een email van NRC verwijderd met een uitnodiging voor een filosofiecursus met de heldere maar ontluisterende titel “Wat je denkt dat ben je zelf.” Voor veel bloggers, journalisten, mediafreaks etc. een aanrader omdat nogal wat zaken worden geperst in het heilige eigen innerlijke verwachtingsscenario (zeg maar de “eigen mening”) die hen goed uitkomt, maar er vaak niets mee te maken hebben. Wie nog veel leest in Nederland, voelt zich al snel eenzaam.

  3. @Artafterallart
    Inderdaad. Het lijkt niet te kunnen. En nu zou het niet meer mogen.

    @Arjan
    Hine was een sociaal fotograaf. Zeker toont-ie het harde bestaan, maar wel met een geloof in de maakbaarheid. En de mens. Da’s de essentie die ik wilde noemen. De context laat ik voor een andere plek.

    Ik zie geen tegenstelling tussen de interpretatie van Auden en de hoogmoed die voor de val komt. Integendeel. Het bestaat naast elkaar. Het beeld van de ploegende boer die de aarde bewerkt kan onmogelijk meer verschillen van Icarus. Haaks op een individu dat streeft naar hoger. Maar het denken stopt. Of door overgave of door overmoed.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s