Speak Low & One Touch of Venus: 1943

Componist Kurt Weill zingt en speelt zijn eigen muziek. Dichter Ogden Nash schrijft de tekst. ‘Speak Low‘ wordt voor het eerst in 1943 gezongen door Mary Martin en Kenny Baker in de Broadway musical ‘One Touch of Venus‘. In de gelijknamige film speelt Ava Gardner in 1948 de hoofdrol. Eileen Wilson dubt en zingt de song met Dick Haymes.

Speak low when you speak, love,
Our summer day withers away
Too soon, too soon.
Speak low when you speak, love,
Our moment is swift, like ships adrift,
We’re swept apart too soon.
Speak low, darling speak low,
Love is a spark lost in the dark,
Too soon, too soon,
I feel wherever I go
That tomorrow is near, tomorrow is here
And always too soon.

Speak Low is een jazzstandard. In 1944 heeft het orkest van de Canadese Guy Lombardo een hit met zang van Billy Leach. West Coast drummer Shelly Manne speelt in Jazz Scene USA in 1962 met Conte Condoli (tp), Richie Kamuca (ts), Russ Freeman (p) en Monty Budwig (b).

Foto: Cover bladmuziek One Touch of Venus, 1943

Der Lauf der Dinge met Fischli & Weiss (1987)

Zwitsers Peter Fischli en David Weiss zijn bekend door hun werk Der Lauf der Dinge (1987). Het dateert uit dezelfde tijd als Domino Day. De eerste televisieuitzending van december 1986 om zoveel mogelijk dominostenen om te laten vallen die door een groep mensen was opgesteld. De inspiratie van Fischli & Weiss is ouder. En komt eerder van de machines van Rube Goldberg of Jean Tinguely, de mobiles van Alexander Calder of videowerk van hun Zwitserse collega Roman Signer.

In beweging valt het ongelijksoortige gelijk. In een pakhuis is met eenvoudige materialen een 20 tot 30 meter lange onveilige opeenvolging van objecten gebouwd. De film duurt oorspronkelijk 31 minuten. Eenmaal in beweging ontstaat in een drama zonder personen een niet te stoppen kettingreactie. Vuur, water, zwaartekracht en chemie bepalen rol en duur van de objecten. Evenwicht, oorzaak en gevolg of precisie zijn bijzaak.

Honda benadrukt in 2003 met Cog geïnspireerd te zijn door Rube Goldberg. Reclame voor de Accord. Het neutraliseert claims van Fischli en Weiss. Kunst is voorloper van commercie. Da’s de loop der dingen.

Foto: Peter Fischli en David Weiss, Equilibres / Quiet Afternoon (1984)

Brusselse Droom van Tsjechen (1958)

Brusselse droom wordt realiteit. Expo ’58 is het eerste globale evenement na de Tweede Wereldoorlog. Na jaren heropbouw. Brussel 1958 kenmerkt de transitie naar nieuw. Verandering heet toekomst. Tsjecho-Slowakije met een modernistische traditie pakt de draad op.

Het bekroonde Tsjechische paviljoen en restaurant worden door František Cubr, Josef Hrubý en Zdeněk Pokorný ontworpen. Binnen gooit het Laterna Magica van regisseur Alfréd Radok met architect Josef Svoboda hoge ogen. Ook Miloš Forman werkt mee. De voorstelling is een combinatie van acteren, dans en film. Een Tsjechisch mirakel in 1958.

Foto 1: Het Tsjecho-Slowaakse paviljoen op Expo 1958 te Brussel. Credits: Huebner familie

Foto 2: Laterna Magica in het Tsjecho-Slowaakse paviljoen op Expo ’58 Brussel

Oorlogstoneel

In haar boekje Fait over Koweit 1991 vergelijkt de Franse fotograaf Sophie Ristelhueber het landschap na de Perzische Golfoorlog met een menselijk lichaam. De loopgraven zijn littekens met de schoonheid en uitdrukkingskracht van Land Art.

Ristelhueber citeert twee fragmenten uit Vom Kriege van Carl von Clausewitz. Het tweede draait om de term Le théâtre de guerre. In zijn prikkelende persconferenties tijdens de Golfoorlog gebruikte bevelhebber generaal Norman Schwarzkopf de term Theater te pas en te onpas. Von Clausewitz beschouwt het als een zelfstandig geheel, un petit ensemble dat afgeschermd en beschermd wordt door forten en natuurlijke hindernissen. De oorlogszone is op zichzelf aangewezen.

Nederland was ooit het meest in het oog springende oorlogstoneel van Europa. De botsingen met het Spaanse leger waren lang geleden. Vanaf 1590. De littekens in het landschap zijn geheeld. Of helen ze nooit?

Foto 1: Koeweit oktober 1992, Sophie Ristelhueber

Foto 2: Littekens, Parijs, 1994, Sophie Ristelhueber

Foto 3: Verdediging van de schans of fort Noordam bij Zevenbergen in 1590 door het Staatse leger onder Matthijs Helt tegen het Spaanse leger onder graaf Karel van Mansfeld, door Bartholomeus Willemsz. Dolendo. 

Such Sweet Thunder

Het monster werpt schaduwen. De film past in een Shakespeare-decor zonder details. Haaks op realisme. Uit het theater loopt een lijn van Henrik Ibsen, Adolphe Appia, Gordon Craig en Norman Bel Geddes naar deze B-film. En de cinema voegt daar Duits Expressionisme en Film Noir aan toe. Belichting is ruimte. In vaktermen low-key lighting.

It, The Terror From Beyond Space wordt geproduceerd via United Artists. Weinig middelen en een snelle productie zijn de achtergrond. Deze genrefilm gaat nergens over, nou een soort Journey into Space dan. De Sprong in het Heelal kluistert volksstammen aan de radio.

In 1958 heerst in filmstudio’s nog vakmanschap dat de santekraam goed laat uitkomen. Shirley Patterson op de schouder van een Marsiaan. Om je dood te schrikken. Maar niet echt. In 1957 maakt Duke Ellington de op Shakespeare gebaseerde suite Such Sweet Thunder. Hoge en lage cultuur spelen haasje-over.

Foto: It, The terror From Beyond Space van Edward L. Cahn, 1958