Prokudin-Gorsky kleurt Rusland in foto’s: 1905-1917

20341v

Sergei Mikhailovich Prokudin-Gorsky (1863-1944) was een Russische fotograaf. Vanaf 1905 ontwikkelt hij een methode om kleurenfoto’s te maken. Met medewerking van tsaar Nicolaas II reist hij tot 1917 door het keizerrijk. Hij legt kerken, natuur, stadsgezichten, monumenten, volkeren en industrialisatie vast. Met een educatief doel.

429

De foto’s stralen verstilling uit. Mede veroorzaakt door het procedé dat de onderwerpkeuze beperkt. Er werden drie aparte foto’s met een geel, cyaan en magenta filter genomen. Herkenbaar aan de kleuren buiten de rand. De onderwerpen moesten bevroren worden. Het lukte Prokudin-Gorsky tijdens z’n leven niet de opnamen correct in kleur af te drukken.

03940v

1915. Prokudin-Gorsky zit in Moermansk naast twee mannen in kozakkenkleding. In 1948 koopt het Library of Congress de collectie. En drukt de rafelranden weg. Dat oogt terughoudend. Andrei Rublev en Theophanes de Griek lijken op te duiken in een fresco. Als in een film van Andrei Tarkovski die de Russische ziel zoekt. Vol spirituele beelden.

894

Foto 1: Kem-Pristan, groep spoorwegbouwers, 1916.

Foto 2: Zubtsov, aan de overkant van de Volga, 1910.

Foto 3: Groep, Moermansk. Rechts Sergei Mikhailovich Prokudin-Gorsky, 1915.

Foto 4: Fresco in de Kerk van Sint Joris (Staraia Ladoga), 1909.

Balloon Man Leaning Against

Kinderen verkopen in 1917 ballonnen en zakdoeken op de markt van Boston, Massachusetts. Sociaal fotograaf Lewis Wickes Hine legt het als protest tegen kinderarbeid vast met zijn camera. Later leunt een volwassen ballonverkoper tegen een paal. Waarschijnlijk in Washington DC de verblijfplaats van fotograaf Theodor Horydczak. Pose of pauze?

In Chinatown, San Francisco verkoopt een joodse ballonverkoper ballonnen. Op een willeurige straathoek. Rond 1900, en nog voor de aardbeving van 1906. Met zijn verborgen camera verkent Arnold Genthe het Oude Chinatown. Voordat het verdwijnt blikt-ie de beelden in.

Balloon is opgeblazen lucht. Een illusie die aan de aarde ontstijgt. Techniek die door de eeuwen heen de straat bereikt. Arnold Genthe drukt terloops zijn eigen schaduw -met hoed- af op het trottoir als een Chinees meisje met vader passeert. Beelden vechten om aandacht, en hebben een recept dat slechts weinigen kennen: authenticiteit. Lewis Hine, Theodor Horydczak en Arnold Genthe hadden het. Wij blijven kijken.

Foto 1: Lewis W. Hine, Selling balloons and handkerchiefs at market. Boston, Massachusetts, 27 januari 1917.

Foto 2: Theodor Horydczak, Balloon man. Balloon man leaning against post, 1920-1950

Foto 3: Arnold Genthe, Jewish balloon man, Chinatown, San Francisco, 1896-1906

Foto 4: Arnold Genthe, Holiday Visit, Chinatown, San Francisco, 1896-1906

Tussendek van Alfred Stieglitz (1907)

Wat valt hier te zien? Zeker immigranten die naar de VS reizen? Zoals in The Immigrant (1917) van Charlie Chaplin. Arme sloebers uit Rusland of Polen die de Atlantische Oceaan oversteken. In de Derde Klasse omdat er geen Vierde Klasse is. Het lijken wel twee foto’s in een.

Welnee. De Kaiser Wilhelm II vaart van New York naar Le Havre. Seizoenswerkers gaan terug naar Europa. Alfred Stieglitz verveelt zich in de Eerste Klasse en ziet van bovenaf de loopplank naar rechts lopen. Naar een ruimte boven de boeg. En de trechter die naar links loopt. En de man met een witte strooien hoed. En de moeder met kind. Kortom, compositie. Hij haalt snel een toestel en maakt zijn beroemdste foto.

Foto 1: The Steerage van Alfred Stieglitz, 1907

Foto 2: Still uit The Immigrant (1917) van Charlie Chaplin.