Bobby Rydell en Neil Sedaka op Cinebox (1962)

Cinebox is de voorloper van de muziekvideo. Een jukebox met 16mm-film. Frankrijk ontwikkelt rond 1960 de Scopitone, Italië de Cinebox, dat in de VS vanaf 1963 Colorama heette. Rond 1970 is de rage over. Filmpjes zijn bewaard gebleven en vullen de popgeschiedenis aan.

Sway van het Italiaans-Amerikaanse tieneridool Bobby Rydell wordt vermoedelijk rond 1962 opgenomen. Het is een bewerking van het Spaanse ¿Quién será? van Pablo Beltrán Ruiz waarmee Dean Martin in 1954 al scoorde. De in Italië populaire Neil Sedaka zingt in 1962 voor Cinebox-Colorama zijn nummer-1 hit Breaking Up Is Hard to Do

They say that breaking up is hard to do
Now I know, I know that it’s true
Don’t say that this is the end
Instead of breaking up I wish that we were making up again

I beg of you, don’t say goodbye
Can’t we give our love another try
Come on baby, let’s start a new
‘Cause breaking up is hard to do 

Foto: Frankie Avalon met Cinebox

The Loco-Motion: Little Eva (1962)

Eva Narcissus Boyd (1943-2003) was de babysitter van songwriter Carole King en tekstdichter Gerry Goffin. Ze schreven The Loco-Motion voor haar. Op het Dimension-label van Don Kirshner werd het in 1962 een nummer 1 hit. Little Eva was artiest.

Everybody’s doing a brand-new dance, now.
(Come on baby, do The Loco-motion.)
I know you’ll get to like it,
If you give it a chance, now.
(Come on baby, do The Loco-motion.)
My little baby sister can do it with ease.
It’s easier than learnin’ your A-B-C’s.
So, come on, come on, do The Loco-motion with me.

You gotta swing your hips, now.
Come on, baby, jump up, jump back.
Well, now, I think you’ve got the knack.

The Loco-Motion zet aan tot dansen. Maar de song was er vóór de dans. Little Eva kon haar gang gaan. Met The Cookies in de backup. De Franse cover van Sylvie Vartan toont aan dat de Wall of Sound het verschil maakt. Yé-yé zangeres Vartan mist een warm bad van klanken waarin ze zich kan thuisvoelen. Haar rest scharminkelige begeleiding.

Foto: Hoes van The Loco-Motion op het London-label, Franse versie

If Ever I Would Leave You (1960-63)

In 1963 zingt bariton Robert Goulet zijn herkenningsmelodie uit de Broadway-musical Camelot: If Ever I Would Leave You. Geschreven door tekstdichter Alan Jay Lerner en componist Frederick Loewe. In de TV-show Judy Garland and Her Guests Phil Silvers and Robert GouletHet sprookje van Camelot wordt geassocieerd met de Kennedy-regering.

If ever I would leave you
It wouldn’t be in summer;
Seeing you in summer, I never would go.
Your hair streaked with sunlight . . .
Your lips red as flame . . .
Your face with a luster
That puts gold to shame.

But if I’d ever leave you,
How could it be in autumn.
How I’d leave in autumn, I never would know.
I’ve seen how you sparkle
When fall nips the air.
I know you in autumn
And I must be there.

Robert Goulet (1933-2007) als Lancelot vergelijkt vier seizoenen. Nooit kan-ie Guinevere verlaten. Tenorsaxofonist Sonny Rollins (1930) speelt op 23 maart 1962 in Jazz Casual van Ralph J. Gleason in de KQED Studios te San Francisco. Met Jim Hall (g), Bob Cranshaw (b) en Ben Riley (dr) improviseert deze colossus alsof-ie ons nooit verlaat.

Foto: Robert Goulet, Julie Andrews, Richard Burton en Roddy McDowall tijdens de repetitie van de musical Camelot (1960).

Love Letters met Ketty Lester (1962)

Ketty Lester scoort in 1962 met Love Letters haar grootste succes. Tevens titelsong door Edward Heyman en componist Victor Young van de film uit 1945 van William Dieterle. Lester wordt vergeleken met Nancy Wilson en Dinah Washington die veel R&B met een beetje jazz mixen.

Love letters straight from your heart
Keep us so near while apart
I’m not alone in the night
When I can have all the love you write

I memorise every line
And I kiss the name that you sign
And darling then I read again right from the start
Love letters straight from your heart

Toen paste liefde nog in een brief. Nu is het laatste postkantoor gesloten. Maar liefde komt nog steeds recht uit het hart. Zeker in songs.

Foto: Ketty Lester omstreeks 1962

Elvis at the Seattle World’s Fair (1962)

De 21ste eeuw in 1962. Een promotiefilm voor Bell-telecom. In toekomstperspectieven waren Amerikanen groots. Zoals met Futurama op de New York World Fair 1939. Planning, logistiek en zelfvertrouwen.

En Elvis draaft op voor de glamour. In september 1962 is-ie voor filmopnamen in Seattle. It Happened at the World’s Fair van Norman Taurog wordt opgenomen. Massa’s fans weten de Pelvis te vinden.

De 21ste eeuw heeft niks met Rock ’n Roll. Zoals Elvis ook steeds minder had. Hij is de ster. Een World Fair binnen de World Fair. Basta!

Do you know what it means to Miss Holland?

Soms gaat het mis met een missverkiezing. Dan zit zogezegd de schoonheid niet vanbinnen. Afgelopen jaren werd de gekozen Carmen Kool (2008) en Pasquale Somers (1985) wegens blootreportages de titel ontnomen. Zo zijn de reglementen. Somers vocht de beslissing aan en werd via een gerechtelijke uitspraak in het gelijk gesteld. Later verloor ze haar titel definitief naar aanleiding van een artikel in een roddelblad.

Prestaties van onze nationale schoonheidskoninginnen lijken op die in het Eurovisiesongfestival. Ze liggen in een verleden. Nederland scoort in 1957 met Miss World Corine Rottschäfer en in 1962 met Catharina Lodders. Rina die op haar beurt in 1963 met Chubby Checker scoort.

Niet alleen de echte economie kent devaluatie. Ook de economie van de missverkiezingen: Miss World, Miss Universe, Miss Earth. Provinciaal, nationaal en internationaal. Er bestaat zelfs een variant met een lichamelijke beperking. Zeg maar, de paramisspics. Het kiezen van schoonheid kent geen grenzen. Tenzij vrouwen zelf het initiatief nemen.

Foto 1: Miss World Nederland 1985 Pasquale Somers

Foto 2: Miss World Nederland 2008 Carmen Kool

Foto 3: Miss World Corinne Rottschäfer met haar moeder aan de afwas, Amsterdam, 13 november 1959. Foto Ben van Meerendonk / AHF, collectie IISG

Foto 4: Roos Prommenschenckel wordt in 2006 tweede bij de eerste Miss World verkiezing voor vrouwen met een lichamelijke beperking in Turkije. Hier met toenmalig premier Jan Peter Balkenende

Ultimate Bond Girl Ursula Andress

We zien de Zwitserse actrice Ursula Andress, maar horen Nikki van der ZylThe Voice of the Bond Girls. Nikki’s ‘sexy stem verving het vette Duitse accent van Ursula Andress’. Daar horen we nou nooit iets over.

Andress werd met haar rol van Honey Rider in de Bond film Dr. No in 1962 in een klap beroemd. De opkomst in witte bikini geldt nog steeds als ‘een van de grootste sexy momenten in cinema‘. De calypso song Under de Mango Tree wordt weer door Diana Coupland gedubd. Cinema is teamwork. Zelfs de ene rol van Ursula Andress is niet wat-ie lijkt.

Foto: Achter de schermen bij Dr. No (1962), regisseur Terence Young, Ursula Andress en Sean Connery

Spycatcher Oreste Pinto

Wie Mata Hari is weten we. Exotische domheid, zoiets. Maar haar rationele tegenvoeter luitenant-kolonel Oreste Pinto is weggezakt uit het collectieve geheugen. Toch noemde generaal Eisenhower hem the greatest living authority on security. Of expert. Bronnen haperen. Waar is de herinnering aan Pinto gebleven? Deze maand is-ie 50 jaar dood.

Begin jaren ’50 schreef Pinto Spycatcher en Friend or Foe over zijn leven als contra-spion. YouTube laat het afweten op zoek naar fragmenten met Bernard Archard in BBC’s Spycatcher (1959-1961) of de Nederlandse bewerking De Fuik (1962-63) met de magere Frits Butzelaar.

Mogelijke verklaring is dat Pinto beschuldigd werd van ijdelheid en fraude. Zijn Sherlockiaanse methode van deductie lijkt op die van een andere zo goed als vergeten bekende Nederlander. Namelijk Robert van Gulik met zijn Rechter Tie/Judge Dee-boeken. Succes is in Nederland soms de snelste weg naar onbekendheid. Tenzij men Mata Hari heet.

Foto 1: Boekomslag Oreste Pinto Spycatcher 2, Four Square Books, 1960

Foto 2: Kolonel Oreste Pinto (1889-1961), Nederlandse contraspionage officier

Foto 3. Boekomslag Oreste Pinto Spy Catcher, Berkley G-67, 1957

Chubby Checker twist en trouwt schoonheid: 1960-1964

Come on baby let’s do the twist 
Come on baby let’s do the twist 
Take me by my little hand and go like this 
Ee-oh twist baby baby twist 
Oooh-yeah just like this 
Come on little miss and do the twist 

Eind 1963 veert het Nederlandse hart op. Teen-aged singing en dance idool Chubby Checker gaat trouwen met de Nederlandse Miss World 1962 Catharina Lodders. Uit Haarlem. Voor wie het nog niet wist, Checker was negro en Lodders white. Ze krijgen drie kinderen samen.

Chubby Checker is voor eeuwig een mollige Cassius Clay met Elvis’ heupen en de beweging van een heipaal. Zijn oproep uit 1960 om te twisten werkt aanstekelijk. Componist Hank Ballard wist er eerder geen succes van te maken. Twistende Chubby wel.

Foto: Miss World 1962 Catharina Lodders met de Finse Kaarina Marita Leskinen (2de), de Franse Monique Lemaire (3de), de Zuid-Afrikaanse Yvonne Maryann Ficker (4de) en de Japanse Teruko Ikeda (5de)

Tragische held: Krzysztof Komeda

Nóż w wodzie (Mes in het Water) dateert van 1962. De eerste lange speelfilm van Roman Polanski en de zevende voor pianist en componist Krzysztof Komeda (1931-1969). Als gevolg van een ongeluk overlijdt-ie te vroeg. In kleine kring is zijn roem gevestigd. Buiten Polen lijkt deze cult held vergeten. Of het moet voor de muziek van Rosemary’s Baby zijn.

Onder het communisme verkende Krzysztof Komeda de grenzen aan de vrijheid. Hij had het geluk dat Chroestjovs destalinisatie gelijk opging met zijn loopbaan die op het 1ste Jazzfestival van Sopot 1956 van start ging. Met een Gerry Mulligan-achtig kwintet. Of Lars Gullin? In elk geval klinkt er een echo van vrijheid die toentertijd gretig werd ontvangen.

Met Astigmatic werkt Komeda in 1965 de muziek van John Coltrane en Ornette Coleman uit. Een Europese variant die door de montage van versnellen en vervagen filmisch en energiek overkomt. Tomasz Stanko en Bernt Rosengren houden Krzysztof Komeda in de dood levend. Met een ode die wel en niet nostalgisch is: zowel eindpunt als vertrekpunt.