The Beatles: A Hard Day’s Night (1964)

De eerste videoclip ooit. Richard Lester draait in 1964 A Hard Day’s Night. Een dag uit het leven van The Beatles. Ze reizen per trein van Liverpool naar Londen om in een televisieshow op te treden. Het draait om de muziek. Verwikkelingen zorgen voor gebruikelijke vertragingen.

De fans die The Beatles opjagen zijn echt. Slim gemonteerd door de film. Het heeft iets weg van een documentaire. Met een tijdsbeeld van de Swinging Sixties. Een jaar later maakt Richard Lester Help!. Deze keer in kleur. Al een stap verder van de oorsprong en op weg naar het einde.

It’s been a hard day’s night, and I’ve been working like a dog
It’s been a hard day’s night, I should be sleeping like a log
But when I get home to you I find the things that you do
Will make me feel alright

Foto: The Beatles in A Hard Day’s Night

The Supremes: Where Did Our Love Go (1964)

Goed te zien dat dit de eerste van de 12 nummer-1 hits van The Supremes is. In 1964 kunnen ze zelf nog niet geloven dat ze na jaren ploeteren eindelijk doorgebroken zijn. Hun gezichten staan vol op smile.

De muziekindustrie in de VS was gesegregeerd met aparte hitlijsten. Het grote geld zat bij het blanke publiek. Daar probeerden zwarte producers in te breken. Dat was koorddansen in smaak en styling. Het publiek in de studio van WTIX New Orleans staat stijf van de wittigheid.

Leadzangeres Diana Ross wordt door fans verketterd omdat ze een kreng zou zijn. Motown-baas Berry Gordy had versierd. Maar zingen kan ze. De sound van schrijvers en producenten Holland–Dozier–Holland telt. Het halen van de top kan zelfs zonder goede tekst. Baby, baby, baby.

I’ve got this yearning, burning
Yearning feelin’ inside me
Ooh, deep inside me
And it hurts so bad

Before you won my heart
You were a perfect guy
But now that you got me
You wanna leave me behind
Baby, baby, ooh baby

Baby, baby don’t leave me
Ooh, please don’t leave me
All by myself

Ooh, baby, baby
Where did our love go?

Foto 1: The Supremes in 1965. Detail van albumhoes The Supremes: Gold. Van links naar rechts: Florence Ballard, Mary Wilson en Diana Ross.

Foto 2: Publiciteitsfoto The Supremes optreden in The Ed Sullivan Show, 1966.

Only the Lonely: Roy Orbison

Sinterklaas zonder mijter ziet eruit zoals Roy Orbison (1936-1988) zonder zonnebril. Het oogt niet. Orbison doet in 1960 al aan karaoke. Hij zingt een leeg orkest in met zijn krachtige fluwelen stem. Zijn eerste doo-wop styled hit Only the Lonely schrijft The Big O met Joe Melson.

Dum dum dum, dummy doo wah
Ooh yay, yay, yay, yeah
Oh oh oh, oh oh ah
Only the lonely, only the lonely

Only the lonely
(Dum dum dum, dummy doo wah)
Know the way I feel tonight
(Ooh yay, yay, yay, yeah)
Only the lonely
(Dum dum dum, dummy doo wah)
Know this feeling ain?t right
(Dum dum dum, dummy doo wah)

There goes my baby, there goes my heart
They’re gone forever, so far apart

But only the lonely know why I cry
Only the lonely

Dit is het Oote oote oote boe van de rock. Orbison had last van plankenkoorts. Zijn bril schermde hem af en zijn bevroren houding deed de rest. En natuurlijk de met de borststem verbonden kopstem. Voor mij is The Big O samen met de sirenes het geluid van de kermis van 1964. Voor altijd.

John Cassavetes rijdt terug in de tijd

In 1964 heft John Cassavetes de hand in The Killers van Don Siegel. Tussen zwaaien en wenken. Wellicht naar Ronald Reagan in diens laatste filmrol. Gemengde gevoelens overmannen Cassavetes als Johnny North. Ooit een kampioen race car driver die ellendig aan zijn eind komt zonder te vluchten. De flashback onderzoekt hoe het zo ver is gekomen.

Op internet wordt film soms werkelijkheid. De man met pet staat op het Keep Them Rolling Forum in een reeks over het WW2 Homefront. Met als ondertitel Speed Racer. Context suggereert dat het een opname uit 1941-42 is. Maar acteur John Cassavetes is meer dan 20 jaar later perfect uitgelicht om terug te rijden in de tijd. Zo maken we ons verleden.

Foto 1: John Cassavetes in The Killers (A Bout portant), 1964

Foto 2: Speed racer, zonder jaartal

Echo uit de verte: Lata Mangeshkar

Lata Mangeshkar zingt achter schermen. Ze acteert niet, maar playbackt als koningin die de Hindi film songs van Bollywood, kortweg filmi populair maakte. Gelijkopgaand met de autonomie van India in 1947.

Het verhaal gaat dat in 1949 de song Aayega Aanewala uit Mahal  van Kamal Amrohi immens populair werd. De zangeres bleef onbekend. Credits stonden op naam van het personage Kamini, geacteerd door Madhubala. Uiteindelijk werd het taboe doorbroken en de naam van de playback-zangeres vrijgegeven. Lata Mangeshkar was als ster geboren. Samen met Madhubala. De rest is geschiedenis.

Mahal is een genrefilm. De spookfilm mixt romantiek en horror. In Woh Kaun Thi? uit 1964 van Raj Khosla komen starende blik, geesten, schommel, roeiboot en ongrijpbare vrouw als citaten terug. En Lataji’s stem in de filmi Naina Barse Rimjhim Rimjhim. Door haar beroemdheid is ze allang uit de schaduw gekomen. Een halve eeuw na Mahal zingt Lata Mangeshkar nog steeds Aayega Aanewala. Trouw aan het begin.

Marnie (1964)

Dit is de kale vloer van Mad Men. Volgens Stan Douglas. De echte ondergrond van Marnie uit 1964. Ontbeend van hedendaagse nostalgie. Referenties buitelen over elkaar. Reclame, film, beeldende kunst. 1964, 1988-1996, 2011. Maar het is 1964. Soms is populaire cultuur ingewikkeld door alle verwijzingen.

Tippi Hedren slaat in Marnie haar slag en kraakt de kas. De stijl van Mad Men pint 45 jaar later deze periode vast. Het roze mantelpakje van Jackie Kennedy of Ben Webster als achtergrondmuziek bij ’n whisky on the rocks. Dat valt samen met een aannemelijk beeld. Zo had het kunnen zijn. Art direction springt in het oog en verleidt. Da’s de troost.

Foto 1: Kantoor uit Marnie, 1964 door Stan Douglas

Foto 2: Tippi Hedren in Marnie, 1964 van Alfred Hitchcock

Foto 3: Jon Hamm als Don Draper in de serie Mad Men

Paraplu 1964

In 1964 was kleur in de mode. En paraplu’s. Catherine Deneuve in Les Parapluies de Cherbourg en The Beatles tonen zich in hun sas. John wijkt af met zijn Edwardian umbrella. Nu bij Brollies niet meer leverbaar in groen. George en Paul kijken omhoog en spelen mee. Het regende in The Sixties Pennies From Heaven. Weemoedig bespeuren we vroege marketing voordat popcultuur ons voorgoed overspoelt.  

Foto 1: The Beatles met Brollies paraplu, 1964 (ook in andere varianten

Foto 2: Catherine Deneuve in Les Parapluies de Cherbourg, 1964