Blue Camel als gekleurd exotisme

De ‘blauwe kameel‘ klinkt als de naam van sigarettenmerk of een bar in een zwart-wit film met Humphrey Bogart. De concurrende bar in Casablanca met de gewichtige Sidney Greenstreet heet de ‘Blue Parrot‘.

Of de naam voor een muziekalbum uit 1992 met Oriëntaalse invloeden dat Oost en West verbindt. Zoals de Duits-Frans-Libanese oud-speler Rabih Abou-Khalil doet. Die andere Anouar Brahem die met zijn melodieën een Westers publiek weet te benaderen met betovering.

Timbuktu Fabric is behang van de Britse ontwerper Andrew Martin met een blauwe kamelencaravaan tegen een zandkleurige achtergrond. De kameel heeft twee bulten, de dromedaris een. Met het Arabische ǧamal worden ze allebei bedoeld. Zodat een Blue Camel ook een Blue Dromedary kan zijn. Dat klinkt in de verte niet als exotisch raffinement.

Foto 1: AlbumhoesBlue Camel‘ voor enja-records van Rabih Abou-Khalil

Foto 2: Andrew Martin, Timbuktu Fabric, ontwerp voor behang

Foto 3: Duitse Heupfles ‘Kameel’ van Schafer & Vater

Oorlogstoneel

In haar boekje Fait over Koweit 1991 vergelijkt de Franse fotograaf Sophie Ristelhueber het landschap na de Perzische Golfoorlog met een menselijk lichaam. De loopgraven zijn littekens met de schoonheid en uitdrukkingskracht van Land Art.

Ristelhueber citeert twee fragmenten uit Vom Kriege van Carl von Clausewitz. Het tweede draait om de term Le théâtre de guerre. In zijn prikkelende persconferenties tijdens de Golfoorlog gebruikte bevelhebber generaal Norman Schwarzkopf de term Theater te pas en te onpas. Von Clausewitz beschouwt het als een zelfstandig geheel, un petit ensemble dat afgeschermd en beschermd wordt door forten en natuurlijke hindernissen. De oorlogszone is op zichzelf aangewezen.

Nederland was ooit het meest in het oog springende oorlogstoneel van Europa. De botsingen met het Spaanse leger waren lang geleden. Vanaf 1590. De littekens in het landschap zijn geheeld. Of helen ze nooit?

Foto 1: Koeweit oktober 1992, Sophie Ristelhueber

Foto 2: Littekens, Parijs, 1994, Sophie Ristelhueber

Foto 3: Verdediging van de schans of fort Noordam bij Zevenbergen in 1590 door het Staatse leger onder Matthijs Helt tegen het Spaanse leger onder graaf Karel van Mansfeld, door Bartholomeus Willemsz. Dolendo.