Mezhrabpom: Loss of Sensation (1935)

Mezhrabpom (1922-1936) was een Duits-Russische studio die meer dan 600 films maakte. Gangmakers waren de Duitse communist Willi Münzenberg en de Russische producent Moisei Aleinikov. Het Verdrag van Rapallo opende in 1922 mogelijkheden tot samenwerking tussen de verliezers van de Grote Oorlog. Hoofdkwartier zat in Berlijn en de studio’s in Moskou. De opkomst van Hitler en Stalin beëindigde het experiment.

De Berlinale 2012 besteedde aandacht aan Mezhrabpom. Het programma is overgenomen door het MoMA in New York. Gibel sensatsii (Loss of Sensation) uit 1935 van Aleksandr Andriyevsky is een van de eerste robotfilms ooit. Radiosignalen en saxofoons besturen de robots. Acht jaar na Metropolis van Fritz Lang en 15 jaar na de uitvinding van het woord robot in het toneelstuk R.U.R. van de Tsjech Karel Čapek.

Foto 1 en 2: Stills uit Gibel sensatsii (Loss of Sensation) van Aleksandr Andriyevsky, 1935

Foto 3: Affiche voor Gibel sensatsii door Viktor Klimaschin, 1935

Chamberlain ziet niet, luistert niet en hoort niet: 1938

De Britse premier Neville Chamberlain heeft een papier. Daarop is-ie apetrots. Want hij heeft in München de vrede gered. Denkt-ie. De datum is veelzeggend: september 1938. Wij weten wat volgt. Hitler koopt uitstel en mag Sudetenland inlijven. Zodat Tsjecho-Slowakije machteloos wordt. Chamberlain gedraagt zich netjes en praat over Peace For Our Time. Ook da’s van alle tijden. Zijn papier is even geduldig als hijzelf.

Horen, Zien en Zwijgen. Of: Luister niet, kijk niet, en spreek niet. Geeft onderstaande foto commentaar op de opstelling van Chamberlain? Kunnen we meer dan 70 jaar later dan nog begrijpen hoe 1938 voelt?

Foto 1: Neville Chamberlain toont na terugkomst het vredesverdrag van München, 1938

Foto 2: Twee maiko en een geisha in Horen, zien en zwijgen; rond 1890

Couplet 1941

Picketline voor de storm van een nieuwe lovely war? Zomer 1941 is de VS formeel nog neutraal, maar geeft de Britten al materiële steun. Binnenlands woedt strijd tussen interventionisten en isolationisten. Henry Ford weigert vakbond UAW, United Auto Workers te erkennen. In Rouge Complex wordt-ie met Hitler vergeleken. Philip Roth trekt in 2004 deze vergelijking door in zijn meesterlijke roman The Plot Against America.

Amerikaanse socialisten spelen het scherp: That is why we demand the establishment of special officers’ training camps, financed by the government and controlled by the trade unions, to train workers to become officers. President Roosevelt manoeuvreert tussen socialisten, racisten en isolationisten. Op 7 december 1941 worden de interne schermutselingen opgeschort door de Japanse aanval op Pearl Harbor.

Foto 1: Ford arbeiders en hun kinderen posten in april 1941, met borden die Ford met Adolf Hitler vergelijken

Foto 2: Republikeins compromiskandidaat Wendell Willkie in de presidentsrace van 1940