Schoenen van de Bata: vroeg globalisme

4439263888_5317e474fe

Wat zien we? Overduidelijk een schoenenwinkel uit voorbije tijden. Huiden van een krokodil, tijger en schildpad sieren de muur. Schoenen staan centraal op de toontafel. Leegte valt op. Schaarste van 1953 in een winkel van de Bata. De omschrijving ziet zelfs een gewij. Is dat gewijd?

5_bata_succursale

Bata is een Tsjechisch produkt met Oostenrijks-Hongaarse wortels. Het introduceerde industriële methoden in een sector die het moest hebben van ambachtelijkheid. In 1930 exporteerde Bata de meeste schoenen ter wereld. De Tweede Wereldoorlog gooit roet in het eten.

4964296097_91d2714b0b

Bata was voorloper van het globalisme. In reactie beschermden overheden hun nationale schoenenindustrie met maatregelen die Bata de pas afsneden. Maar Bata ging verder dan schoenen en verenigde vele bedrijfstakken in zich. In dat vooruitstrevende Tsjecho-Slowakije van het interbellum. Bata blijft de herinnering aan schoenen in onze winkelstraat.

getimage2.php

Foto 1: Bata schoenenwinkel, september 1953 door Ben van Meerendonk. Credits: collectie IISG.

Foto 2: Bata, de gevaarlijke octopus. Credits:  Stichting Tomas Bata Zlin.

Foto 3: Calcutta, India, 1954 door Wim Dussel. Credits: collectie IISG.

Foto 4: De 7streper-Daf in Best. Met de tekst: ‘Bata schoenen zijn beter en kosten minder‘.

Ponton- en schipbruggen (1865-1901)

Pontonbruggen of schipbruggen zijn doorgaans noodbruggen. Ze stremmen de vaart en kunnen troepen over het water zetten. The Army of the James opereert van juni 1864 tot april 1865 langs de James in Virginia gedurende de laatste fase van de burgeroorlog. Kimbei (Kusakabe Kimbei 1841-1923), was leerling van Beato en assisteerde hem bij het inkleuren. Net als T. Enami had-ie een studio in Yokohama. Vanaf 1881.

Reguliere pontonbruggen zijn ondoelmatig als ze verkeersstromen niet meer kunnen verwerken. Dat blijkt rond 1905 bij de Indiase Howrah Bridge. In 1943 is de nieuwe brug klaar. Vlot is anders. Een Duitse firma die het goedkoopst inschrijft wordt geen opdracht gegund. Oorlog?

Foto 1: Pontonbrug bij Richmond, Virginia, VS, 1865

Foto 2: Kusakabe Kimbei, Schipbrug over de Handa bij Maitabasai, Japan, omstreeks 1880-1890

Foto 3: Pontonbrug bij Howrah (Calcutta), India, omstreeks 1901