Ragazzi d’Italia: 1951-1958

Kijken uit liefde wordt scopofilie of voyeurisme genoemd. In de feministische filmtheorie blokkeert de mannelijke blik de plek en het plezier van vrouwen in de bioscoop of bij het bladeren in een tijdschrift. Het geeft te denken hoe mannen zich ontwikkelen. Alleen aan tafel ontmoet Sophia Loren in 1958 blikken. Maar niet van de mannen in het zwart achter haar. Want die kijken naar degenen die naar La Loren kijken.

Sommige beelden lijken gemaakt om vooroordelen over mannen te bevestigen. Maar hoe komen ze tot stand? Ruth Orkin ziet dat studente Jinx Allen in Florence aandacht trekt en laat haar nogmaals door de haag mannen lopen. Orkin drukt af en haar faam is gemaakt. De mannelijk blik staat er krachtig op. Of het wel of niet is geënsceneerd. Onbeweeglijk.

Foto 1: Sophia Loren in Merano, 1958.

Foto 2: American Girl in Italy, Florence, 22 augustus 1951. Credits: Ruth Orkin

Do you know what it means to Miss Holland?

Soms gaat het mis met een missverkiezing. Dan zit zogezegd de schoonheid niet vanbinnen. Afgelopen jaren werd de gekozen Carmen Kool (2008) en Pasquale Somers (1985) wegens blootreportages de titel ontnomen. Zo zijn de reglementen. Somers vocht de beslissing aan en werd via een gerechtelijke uitspraak in het gelijk gesteld. Later verloor ze haar titel definitief naar aanleiding van een artikel in een roddelblad.

Prestaties van onze nationale schoonheidskoninginnen lijken op die in het Eurovisiesongfestival. Ze liggen in een verleden. Nederland scoort in 1957 met Miss World Corine Rottschäfer en in 1962 met Catharina Lodders. Rina die op haar beurt in 1963 met Chubby Checker scoort.

Niet alleen de echte economie kent devaluatie. Ook de economie van de missverkiezingen: Miss World, Miss Universe, Miss Earth. Provinciaal, nationaal en internationaal. Er bestaat zelfs een variant met een lichamelijke beperking. Zeg maar, de paramisspics. Het kiezen van schoonheid kent geen grenzen. Tenzij vrouwen zelf het initiatief nemen.

Foto 1: Miss World Nederland 1985 Pasquale Somers

Foto 2: Miss World Nederland 2008 Carmen Kool

Foto 3: Miss World Corinne Rottschäfer met haar moeder aan de afwas, Amsterdam, 13 november 1959. Foto Ben van Meerendonk / AHF, collectie IISG

Foto 4: Roos Prommenschenckel wordt in 2006 tweede bij de eerste Miss World verkiezing voor vrouwen met een lichamelijke beperking in Turkije. Hier met toenmalig premier Jan Peter Balkenende

Ombres Chinoises

Chinese Schaduwen, blijkbaar een populair vermaak in China. Met weinig diepte. Maar ook een echt schimmenspel. Verwant met het ons bekende Javaanse wayang. In het Westen loopt een lijn van de vroege filmer George Méliès en Lotte Reiniger naar Kara Walker. Op zijpaden staan verwanten als Oskar Fischinger, Hans Richter of Bruno J. Böttge.

De Duitse Lotte Reiniger (1891-1981) is het solitaire wonder van de silhouettenfilm. Geknipte animatie. Het Aziatische schimmenspel bracht zij naar de film. Met tijdloze sprookjes als onderwerp. Afro-Amerikaanse Kara Walker brengt vanaf 1993 de cut-paper silhouette naar het museum. In haar schaduw neemt iedereen dezelfde kleur aan. Zwart is zwart.

Foto: Installation view of Kara Walker: My Complement, My Enemy, My Oppressor, My Love (Whitney Museum of American Art, New York, October 11, 2007–February 3, 2008). Foto Sheldan C. Collins