Blast of Silence: 1961

Frank Bono komt naar New York om een maffialeider te doden. Manhattan, 1961. Lange schaduwen, een levendige, gejaagde stad volop leegheid. Het is kerstmis. De dood loert om de hoek. Dat wordt een film noir, nog zwarter en cynischer dan anders. Blast of Silence is een zo nu en dan vergeten meesterwerk van Allen Baron met een jazzy score van Meyer Kupferman. Vergeten meesterwerken vormen de aparte categorie van ‘net niet‘. Van minor poets van de cinema. Ook dat past het thema.

blastOfSilenceTree

De ‘Face in the Crowd‘ van Bono is de stijlfiguur om tegenstellingen aan te dikken. De uitgesloten eenling draagt manmoedig het zelfgekozen lot. Zo lijkt het. Maar de kijker weet beter. Precies in het jaar dat op het scharnierpunt naar de moderne tijd de vervreemding de film overstroomt: Antonioni. De gemeenschap aanvaardt zo’n rol niet en straft Bono met de dood. Eeuwige stilte. In beelden en geluiden leeft de tijdscapsule voort.

Foto: Allen Baron als Frank Bono in Blast of Silence (1961)

Advertenties

Mission Impossible (1966-1973)

Mission Impossible werd in de VS van 1966 tot 1973 door CBS uitgezonden. De Argentijnse componist Lalo Schifrin schreef het thema dat z’n handelsmerk werd. Geheime agenten bestrijden het kwaad dat van de ander is. Martin Landau met accenten en vermommingen en Barbara Bain speelden in de eerste drie seizoenen en werden immens populair. Toen in het echt een echtpaar dat in 1968 awards aankondigt.

MI

Zien we in Mission Impossible echo’s van de swinging sixties in Londen, LA Telegraph Avenue of Amsterdam? Welke lijn heeft dat met het volle leven? Want wees nou eerlijk, moeten geheim agenten in een spelletje van jongens onder elkaar de orde herstellen? Kinderachtig, toch? Is dat niet sporen met de geest van 1968 de letterlijke vertaling van Mission Impossible? Afleiding buiten en tegen de eigen tijd. Futiel, maar volop kwaliteit. In een studiosysteem dat nog vakmanschap biedt.

De grijze Peter Graves is de personificatie van de serie. Zelfs 15 jaar later toen Mission Impossible 2 seizoenen lang nieuwe leven in werd geblazen was-ie weer van de partij. Later kroop Tom Cruise in de MI-films in de huid van een geheim agent op een onmogelijke missie. De bestaanszekerheid van Hollywood: herhalen van oude successen.

R-1191050-1204157511

West-Coast cool wordt passend gemaakt voor Hollywood. Met Bud Shank op altsax, en ’n dwingend bongo-ritme dat vuurwerk geeft. Bang. 

Foto 1: Martin Landau en Barbara Bain: Pioneers of Television.  1966-1969.

Foto 2: Hoes Lalo Schifrin ‎– Music From Mission: Impossible, 1967.

Krzysztof Komeda: Roman Two (1964)

Poolse jazz uit 1964 met pianist Krzysztof Komeda. Een tragische held (1931-1969) . Hij zou furore maken met zijn filmmuziek voor z’n vriend Roman Polanski. En jong sterven. Het kwintet met Tomasz Stanko (tp), Michal Urbanak (ss), Maciej Suzin (bass) en Czesław ‘Mały’ Bartkowski (dr) speelt melancholieke muziek uit Polanski’s film ‘Mes in het Water‘ (Noz W Wodzie) uit 1962: Roman Two ofwel Dwojka Rzymska.

240183.1

Maakt rauwheid deze muziek zo explosief en apart? Is het zoals de biograaf van Tomasz Stańko Rafał Księżyk zegt dat Komeda modernist en romanticus was? In de traditie van Chopin die stilte kon laten klinken. Tussen de noten door. Is het dat Komeda op het hoogtepunt van de koude oorlog Oost met West verbond tot iets nieuws? Deze avant-garde laveert tussen herkenbaarheid en het verstoren ervan. Als de grootvader van Willem Breuker. Omdat het vol plezier inzichtelijk wordt gemaakt in het creatieve proces wordt de muziek zo spannend en invoelbaar. Top. 

cover

Foto 1: Uit: Mes in het Water, 1962

Foto 2: Hoes van Krzysztof Komeda: Soundtracks from Roman Polanski movies.

Johnny Staccato: 1959-1960

Johnny Staccato is John Cassavetes. Maar Johnny Staccato is ook een detective serie van NBC die in het seizoen 1959-1960 uitgezonden werd. Met succes. Johnny Staccato is een jazz-pianist in New York die bijklust als detective. John Cassavetes is de ultieme tough guy die zich kracht aanmeet en finesse suggereert. Het thema is van Elmer Bernstein.

Johnny Staccato is Film Noir. Vleugje avant-garde en beatnik met taaie straatwijsheid aangelengd. In het jaar van Michelangelo Antonioni’s L’Avventura die onder scherpe schaduwen de eenzaamheid verbeeldt. Waar mensen verdwijnen alsof het niks is. Zoals Johnny Staccato blijvend in de nacht van 1960 verdwijnt en blue notes hem begeleiden.

Staccato swingt dankzij het hollen en stilstaan van componist Elmer Bernstein. Onheilspellend toont het mysterie. Niet mis te verstaan ontrolt zich de soundtrack. Dubbelop. Vet en cool van romantiek. Zo stemmig.

beatniks

Foto: Still uit Johnny Staccato met John Cassavetes als pianist.

Ultimate Bond Girl Ursula Andress

We zien de Zwitserse actrice Ursula Andress, maar horen Nikki van der ZylThe Voice of the Bond Girls. Nikki’s ‘sexy stem verving het vette Duitse accent van Ursula Andress’. Daar horen we nou nooit iets over.

Andress werd met haar rol van Honey Rider in de Bond film Dr. No in 1962 in een klap beroemd. De opkomst in witte bikini geldt nog steeds als ‘een van de grootste sexy momenten in cinema‘. De calypso song Under de Mango Tree wordt weer door Diana Coupland gedubd. Cinema is teamwork. Zelfs de ene rol van Ursula Andress is niet wat-ie lijkt.

Foto: Achter de schermen bij Dr. No (1962), regisseur Terence Young, Ursula Andress en Sean Connery

Zarah Leander: Kann denn Liebe Sunde sein?

Kann die Liebe Sünde sein? 
Darf es niemand wissen, 
wenn man sich küßt, 
wenn man einmal alles vergißt, 
vor Glück? 

Kann das wirklich Sünde sein, 
wenn man immerzu an einen nur denkt, 
wenn man einmal alles ihm schenkt, 
vor Glück? 

In 1938 zingt de Zweedse Zarah Leander in de Duitse UFA-productie Der Blaufuchs van Viktor Toerjansky. Songtekst van de homosexuele tekstdichter Bruno Balz die in een schijnhuwelijk gedwongen werd. Muziek met het Ufa-Tonfilm-Orchester van Lothar Brühne. In de verbeelding schuifelt de danszaal op deze foxtrot.

Eind 1942 keert Leander terug naar Zweden. Is het omdat haar Berlijnse huis is gebombardeerd, Goebbels haar in bed wil, de films propagandistischer worden, oorlogskansen keren of gewoon omdat ze het beu is? Ze dacht a-politiek in een oorlog te kunnen zijn. Maar nazi’s zien haar als verrader en Zweden als collaborateur. Samen met haar contralto blijft haar ironische presentatie. Dat konden Duitsers niet zelf.

Foto: Zarah Leander en Viktor Staal in Zu Neuen Ufern (1937) van Hans Detlef Sierck (Douglas Sirk)

Ethel Ennis en The Moon Was Yellow

Klinkt hier een thema uit een James Bond film met Shirley Bassey? Zoiets ja. Met meer timing, frasering en souplesse gezongen door Ethel Ennis. Jazzier dan Dinah Washington en bluesier dan Betty Carter. Ennis is de perfect match voor standards. Sober voordat het nostalgie wordt.

De intro van Mad Monster Party is gelijk aan die van The Moon Was Yellow van Fred Ahlert & Edgar Leslie. Zo werkt de amusementsindustrie.

Mijn referentie is Al Haig in een uitvoering met bas en drums van 13 maart 1954. De liner notes zeggen: Standards, and jazz standards (well, there is a difference), include such rareley recorded tunes as ‘Mighty Like a Rose’, ‘Taboo’ and ‘The Moon Was Yellow’. Ethel Ennis bewijst dat ze zowel de mode van 1963 als wat dissonanten meester is. Ondanks een feminieme tekstaanpassing. Onbegrijpelijk dat we haar zo slecht kennen.

The moon was yellow, and the night was young.
A smile brought us together, and I was wond’ring whether
We’d meet again someday.
The moon was yellow, and a song was sung.
That vocal inspiration gave me the inclination
To give my heart/ away // to you.

Jazz en Film: The Connection

De liner notes van Ira Gitler bij het Blue Note album the music from The Connection vertellen een gelaagd verhaal. Junkies wachten in een New York appartement op de connection met drugs. Musici zijn acteurs in een toneelstuk uit 1959 van Jack Gelber in The Living Theatre. Pianist Freddie Redd componeert de muziek en wordt de Kurt Weill voor Gelber.

Altsaxofonist Jackie McLean doet ook mee . Zijn rol wordt groter omdat-ie goed acteert. Net als Dexter Gordon die de rol in Los Angeles speelt en in 1986 excelleert in ‘Round MidnightTheme for Sister Salvation laat niet los. Een mars met een droeve ballad als middenstuk.

In 1961 verfilmt Shirley Clark The Connection en geeft het stuk een nieuwe laag: iedereen is zijn eigen connection. Censuur vertraagt de distributie met anderhalf jaar. Ze filmt in 1985 Ornette Coleman – Made in America. Het stuk van Jack Gelber wordt in 2008 na 50 jaar opnieuw gespeeld. Met Jackie McLean’s zoon René in de rol van zijn vader.

Foto: Shirley Clark op de set van The Connection in 1961.

Anton Karas speelt ‘The Third Man’

Anton Karas speelde 50 jaar geleden op Sonsbeek. Aldus een verslag in het UN. In een namaak Grinzing. Walter Lechner met de Drei Franzl speelt Schrammelmusik, Weense volksmuziek. Maar Anton Karas is de hoofdattractie. Met het Harry Lime Theme, de themamuziek uit The Third Man. Wereldberoemd was-ie ermee geworden. Tot in Arnhem toe.

Anton Karas op zijn alpenländische Zither klinkt vervreemdend en metalig. Maar aards tegelijk. Lokale kleur drukt ons met de neus op Wenen. Of dat Wenen met een lichte referentie naar Freud, zwarte markt en Johann Strauss. Maar schrammel is het niet, eerder strakke uptempo filmmuziek voor de internationale markt. Karas speelt andermans muziek.

Het thema spoort met Orson Welles als Harry Lime die nauwelijks in The Third Man optreedt, maar het als mysterie domineert. Op het gevaar af dat het een truc wordt die verveelt. Alida Valli en Joseph Cotton excelleren in hun expressionistische pose. Die ernst doet meesmuilen.

Foto: Alida Valli en Joseph Cotton in The Third Man van Carol Reed, 1949