Waarheid over de Sojus Vodnikov

SFA022824105
De Sojus Vodnikov in Terneuzen, 1936. Collectie: Fotocollectie Spaarnestad.

Foto’s van vroeger. Wat is het meer? Uit de herinnering gewist. Het bijschrift redt: ‘Het Russische tankschip/tanker Sojus Vodnikov wordt door de Spaanse nationalisten ernstig beschadigd en wordt voor reparatie naar Terneuzen gebracht. De luchtkoker is doorboord.’ Het jaartal is 1936.

De Soviet-tanker ‘Союз Водников СССР’ is van de Soyuz-klasse en in 1932 gebouwd zo leert internet. Maar wat zeggen de beelden dat in 1938 de bemanning van de Sojus Vodnikov (of Soyuz Vodnikov) in Terneuzen een heldenontvangst krijgt? Vanwege een fascistische aanval. Critical Past weet het zeker, 1936 en beschadigd. Zo wordt geschiedschrijving handel.

NicolaeUrsuDelfinul
Roemeense onderzeeër NMS Delfinul.

In 1938 wordt de tanker omgedoopt tot Kreml (‘Kremlin’), in 1941 bij Jalta door de eerste Roemeense onderzeeër Delfinul getorpedeerd en in 1943 door de Duitse U24. In 1983 wordt de Kreml gesloopt in Cartagena. Wat moeten we hiermee? Geschiedenis vaart soms naar links en soms naar rechts. Bijschriften kunnen misleiden. De nagedachtenis is delicaat.

41632611
Roemeense onderzeeër NMS Delfinul. (verbroken link op Frontpress.ro).

Als bronnen elkaar tegenspreken is het lastig om het verleden te reconstrueren. Was de Sojus Vodnikov in 1932 via het Kanaal van Gent naar Terneuzen op weg naar de Ertvelde-Rieme fabriek van Purfina zoals uit onderstaand bericht af te leiden is? Dan was de reparatie in Terneuzen niet het doel.

Schermafbeelding van bericht in de Nieuwe Leidsche Courant van 26 november 1936.

Vervoerde de Sojus Vodnikov in plaats van gasolie uit Batoemi wellicht munitie zoals een bericht van de Roermondse ‘De Nieuwe Koerier‘ van 16 november 1936 meldt? “Officieele berichten melden , dat een nationaal Spaansch oorlogsschip het Russische motortankschip „ Sojus Vodnikov S.S.S.R .”, dat naar gemeld werd , op weg was naar Spanje met een lading munitie , heeft aangehouden . De „ Sojus Vodnikov S.S.S.R .” is , naar gemeld wordt , geïnterneerd in een Marokkaansche haven.” 

Bronnen spreken elkaar soms tegen. Reconstructie van recente geschiedenis kan hachelijk zijn.

Marilyn Monroe: How Wrong Can I Be

Elke snipper van een beroemdheid telt. Eerste pogingen dragen de belofte in zich. Marilyn Monroe zingt in 1948. Manny Klein speelt trompet en Fred Karger piano. Het verhaal gaat dat Marilyn verliefd werd op Fred, maar-ie haar afwees omdat ze geen goede stiefmoeder voor zijn zoon uit een eerder huwelijk kon zijn. Een profetische blik. Bij Danziger Gallery in New York duikt een fotoserie op uit 1955 van Peter Mangone. Ongepolijst en zonder intentie genomen. Mangone was 15 jaar en is op 11 december 2012 overleden. Haar roem wordt zijn roem. Tot aan de laatste snipper.

PMA_MMO_QUAD_02_240

Foto: Peter Mangone, Marilyn Monroe. New York, 1955. Danziger Gallery.

Kentekenen van Zeeland

Foto’s van Zeeland. De Vlissingse boulevard en de grensovergang Sint Anna ter Muiden. Klopt dat? Hoe werkt het geheugen? De gestalte van de Belgische douanier meen ik te herkennen. Of beeld ik me het in? Mijn blote benen plakken aan de leren bekleding van de Borgward of Fiat. Toen op weg naar de Avenue Lippens in Knokke. Naar vishandel Depaepe om 2 ons krabsalade. Of al op de terugweg.

Interesseren oude foto’s me? Hoe komt dat? Zeker omdat ze op internet beschikbaar zijn en ik voor het grasduinen in beeldbanken verantwoording zoek? Klinkt dat vergezocht? Ben ik een schatgraver die eerst zelf de schat verstopt? Da’s kinderspel om terug te vinden.

Wat valt er zoal te zien op die oude foto’s? Onthullen ze iets wat verloren is? Dat doen foto’s in de regel. Maar ik heb toch niets verloren, behalve de verloren tijd? Hoe dan ook, nostalgie is beslist een reis die meer vragen stelt dan beantwoordt. Bloggers krijgen er geen genoeg van.

Waarom rijden auto’s naar rechts? Da’s een duistere zaak. Rukt beschaving vanuit het Westen op? Door politieke onrust dringt het heden zich telkens opnieuw op. Geen moment rust is ons gegund. Grenzen gaan open en dicht. Geschiedenis herhaalt zich. Op de Schelde wachten schepen op opkomend water voor Antwerpen. Er is niks veranderd. Het verleden moet levenslang in de wacht gesleept worden. Altijd.

Foto 1: Boulevard en rede van Vlissingen, na 1955

Foto 2: TP-61-13 Pontiac Star Chief Hardtop Coupe, Sint Anna ter Muiden, circa 1958