Kunst van het Vallen: Bas Jan Ader en Asimo

Vallen is een kunst. Dat weet ik omdat ik met een gekneusde enkel aan huis gebonden ben. Ik viel verkeerd. Traplopen is een expeditie. Dat weet robot Asimo van Honda. Het mooist valt Bas Jan Ader in 1971. Met zijn minimalistische herinnering aan de Sprong in de Leegte uit 1960 van Yves Klein. Bas Jan Ader die in 1975 voorgoed in de leegte verdwijnt.

Struikelen is stotteren als vallen spreken is. Het Engelse ‘Stumbling‘ verbeeldt het gestrompel. De elegantie van het vallen door Yves Klein en Bas Jan Ader maakt jaloers. Hun val is kunst. Zonder verstuikte enkel.

Foto: Bas Jan Ader valt voor de vuurtoren van het Zeeuwse Westkapelle, 1971

Advertenties

Der Lauf der Dinge met Fischli & Weiss (1987)

Zwitsers Peter Fischli en David Weiss zijn bekend door hun werk Der Lauf der Dinge (1987). Het dateert uit dezelfde tijd als Domino Day. De eerste televisieuitzending van december 1986 om zoveel mogelijk dominostenen om te laten vallen die door een groep mensen was opgesteld. De inspiratie van Fischli & Weiss is ouder. En komt eerder van de machines van Rube Goldberg of Jean Tinguely, de mobiles van Alexander Calder of videowerk van hun Zwitserse collega Roman Signer.

In beweging valt het ongelijksoortige gelijk. In een pakhuis is met eenvoudige materialen een 20 tot 30 meter lange onveilige opeenvolging van objecten gebouwd. De film duurt oorspronkelijk 31 minuten. Eenmaal in beweging ontstaat in een drama zonder personen een niet te stoppen kettingreactie. Vuur, water, zwaartekracht en chemie bepalen rol en duur van de objecten. Evenwicht, oorzaak en gevolg of precisie zijn bijzaak.

Honda benadrukt in 2003 met Cog geïnspireerd te zijn door Rube Goldberg. Reclame voor de Accord. Het neutraliseert claims van Fischli en Weiss. Kunst is voorloper van commercie. Da’s de loop der dingen.

Foto: Peter Fischli en David Weiss, Equilibres / Quiet Afternoon (1984)