Zitten in een eigen ontwerp: met of zonder masker

Een stoel, nogmaals dezelfde stoel, een vrouw met een masker, een man en nogmaals de gemaskerde vrouw. In opnieuw dezelfde stoel. Als een Ivanhoe van het modernisme met een masker. Staat de vijand voor de deur? Ach, zitten is een werkwoord zei Gerrit Rietveld. Poseren is nog harder werken. Kan een masker welbeschouwd scheel kijken?

De man heeft de stoel in 1925 ontworpen en is de Hongaarse architect en ontwerper Marcel Lajos Breuer (1902-1981). Hij zit in z’n eigen ontwerp. De eerste stoel van stalen buizen. En met leer. De vrouw draait zich om naar Erich Consemüller, de fotograaf. Ongewis blijft wie zij is. Lis Beyer die de jurk heeft ontworpen of Ilse Gropius, de vrouw van een andere architect? Stichter van het Bauhaus. Consequent als het Lis Beyer was. Zittend in haar eigen ontwerp. Maar we weten er niets van.

Foto 1 en 3: Erich Consemüller, Vrouw met masker van Oskar Schlemmer en jurk van Lis Beyer in Wassily-stoel (B3) van Marcel Breuer, 1927

Foto 2: Marcel Breuer in Wassily-stoel (B3)

S van Schaduw

Slang van het alfabet is de S. Sissend en sidderend op de 19de plek. Het zet R en T in de schaduw. Geen lichaam en geen ziel, maar iets ertussen. Omdat het in vorm overeenkomt met het lichaam zonder het te zijn verbeeldt het in film en fotografie perfect wat het niet is. Da’s kunst die tot veel kan leiden, maar ook gemakzucht in zich bergt. De schaduw volgt en banjert soms rond als polderdetective of Amerikaanse held.

Schaduw is er niet voor niets en kondigt de dood aan. Vampier Max Schreck uit Nosferatu doet kinderen van angst onder bed kruipen. Hoor, wie kraakt daar op de trap, zeker de engerd uit het land van duisternis? Schaduw heeft ook aardige kanten en toont dan verleden. Schepen op de Donau uit vervlogen tijden. Da’s sentiment naar de eigen jeugd. Midden-Europa is het land van de schaduw en synoniem voor dreigend onheil.

Foto 1: Max Schreck in Nosferatu van F.W. Murnau, 1922

Foto 2: Schepen op de Donau bij Donauknie Visegrad, 1930; Erno Vadas