Krzysztof Komeda: Roman Two (1964)

Poolse jazz uit 1964 met pianist Krzysztof Komeda. Een tragische held (1931-1969) . Hij zou furore maken met zijn filmmuziek voor z’n vriend Roman Polanski. En jong sterven. Het kwintet met Tomasz Stanko (tp), Michal Urbanak (ss), Maciej Suzin (bass) en Czesław ‘Mały’ Bartkowski (dr) speelt melancholieke muziek uit Polanski’s film ‘Mes in het Water‘ (Noz W Wodzie) uit 1962: Roman Two ofwel Dwojka Rzymska.

240183.1

Maakt rauwheid deze muziek zo explosief en apart? Is het zoals de biograaf van Tomasz Stańko Rafał Księżyk zegt dat Komeda modernist en romanticus was? In de traditie van Chopin die stilte kon laten klinken. Tussen de noten door. Is het dat Komeda op het hoogtepunt van de koude oorlog Oost met West verbond tot iets nieuws? Deze avant-garde laveert tussen herkenbaarheid en het verstoren ervan. Als de grootvader van Willem Breuker. Omdat het vol plezier inzichtelijk wordt gemaakt in het creatieve proces wordt de muziek zo spannend en invoelbaar. Top. 

cover

Foto 1: Uit: Mes in het Water, 1962

Foto 2: Hoes van Krzysztof Komeda: Soundtracks from Roman Polanski movies.

Operatie Paperclip: 1946

Een groep mannen. Niet te dik, goedgekleed, goedgemutst en blank. Ze staan voor een hek dat vermoedelijk het terrein waar ze werken omheint. Wie zijn ze? Waar zijn ze mee bezig? Waar bevinden ze zich?

Het gaat om Operatie Paperclip. Dat klinkt bevestigend. Aha, zult u misschien zeggen. Of het zegt u helemaal niets. Zijn het kantoormensen die metalen draadjes buigen? Past dat bij hun achtergrond? Hhmmm …

…  nee. Laat ik het maar zeggen. Het is een groep van 104 Duitse wetenschappers in 1946. Waaronder Werner von Braun die in 1960 president Eisenhower een Saturnus-raket showt. In een geheime operatie zijn ze naar de VS gebracht. In ruil voor hun kennis kregen ze een safe haven. Die nazi’s toch. Of kunnen we beter zeggen, die Amerikanen toch?

Foto: Groep van 104 Duitse wetenschappers in 1946, inclusief Werner von Braun (1e rij 7e van rechts) en Arthur Rudolf (1e rij 4e van links). Fort Bliss, Texas. 

The Star Who Came in from the Cold: Richard Burton

Een deel van het ANP-archief is sinds maart 2011 openbaar toegankelijk. Naast het unieke ANP-fotoarchief wordt ook een gedeelte van het ANP-tekstarchief uit de periode 1937-1984 toegankelijk en doorzoekbaar, aldus de in 2008 opgerichte ANP Foundation die ervoor zorgt dat het archief ontsloten wordt. Ons verleden wordt zichtbaar.

Op 25 april 1965 komen Elizabeth Taylor en Richard Burton bij Hoek van Holland ons land binnengewandeld. Liz krijgt een bos tulpen in handen gedrukt. Op Schiphol wandelt Burton de volgende dag verder. Hij maakt filmopnamen voor The Spy Who Came in from the Cold. De koude oorlog past een winderige dag. Nederlands zee- en luchttransport komt beide dagen uitgebreid in beeld. Volgens de state of the art van 1965.

Foto 1: 25 april 1965: Richard Burton en Elisabeth Taylor arriveren in Hoek van Holland per dagboot uit Harwich

Foto 2: 26 april 1965: Richard Burton op Schiphol voor filmopnamen van The Spy Who Came in from the Cold