Late Spring: Yasujiro Ozu (1949)

Filmen is zo simpel. Niet overhaasten, tijd nemen. Op zithoogte. Banshun (Late Spring) uit 1949 van Yasujiro Ozu is verzadigd van ‘Japansheid’. Tempels, zentuinen, het landschap rond Kyoto. David Bordwell merkt in z’n monografie op dat het dient om het traditionele Japan te verzoenen met het nieuwe liberalisme van de bezettingstijd. Dat blijkt uit de fietsscène. Het kon ook een tochtje langs de Italiaanse Po zijn in een neo-realistische film als Luchino Visconti’s Ossesione (1943).

De vader (Chishu Ryu) liegt de dochter (Setsuko Hara) voor dat-ie hertrouwt zodat zij gerust kan trouwen. Van haar hoeft het niet. Maar als 25-jarige (‘Late Spring’) moet ze op zoek naar een man. De moderniteit van het naoorlogse Japan dwingt haar in een eng individualisme zonder zeggenschap. Wat mag ze denken? Verandering komt ten koste van iets. Dat besef ontroert. Niet uit vals sentiment, maar als verbeelding van de vergankelijkheid. De vader geeft dat iets door aan de dochter. Met liefde.

09_18_08i

Foto: Still van trouwscène uit Banshun (1949) van Yasujiro Ozu met vader (Chishu Ryu) die naar dochter (Setsuko Hara) kijkt.

Rocco en Alain Delon (1960)

De trailer van Rocco en zijn broers (1960) bevat geen gesproken scènes. Omdat het zegt geen vals of beperkt beeld van de film te willen geven. Claim is dat beelden niet liegen en ze dienen als introductie van omgeving en personages. De kijker mag zelf de balans opmaken. Vervolgens sturen muziek en gesproken commentaar de kijker volop.

Hoe dan ook is deze Frans-Italiaanse coproductie van Luchino Visconti een meesterwerk. De doorbraak van de 25-jarige Alain Delon. En de even fotogenieke Milanese Dom. De film verbeeldt de ontworteling van een zuidelijke familie in Noord-Italië. De trailer profileert Visconti als strijder tegen vals moralisme. Voor wie de aanspraak mist: controverse.

Foto 1: Alain Delon in Rocco e i suoi Fratelli,1960

Foto 2: Alain Delon en Annie Girardot in Rocco e i suoi Fratelli, 1960

Transitie 1963

Kleine prins ontroert een wereld. Een kind salueert. De betovering door president Kennedy leeft voort, maar zijn welsprekendheid is gestopt.  Zijn opvolger presenteert de Great Society en zet een streep onder de progressie. De hoop die voelbaar werd is de bodem ingeslagen, maar krijgt vorm in welvaart. Ruimteschepen varen als ingeloste beloften door de lucht. Avontuur slinkt en is niet langer groot, maar gewoon.

Vietnam is een oorlog die voorbij is, maar alleen nog beëindigd moet worden. Jongens moeten vallen. De aristocraat Visconti schetst nog eenmaal in Il Gattopardo het verval van de oude macht. Andy Warhol maakt het alledaagse tot kunst in zijn fabriek en gunt iedereen wereldfaam. Jongeren vinden hun eigen wereld en The Beatles. De overgang heeft vorm gekregen. Kinderen voelen de verandering zonder te weten.

Foto 1: John Kennedy Jr., 3 jaar oud, salueert als de kist van zijn vader St. Matthew’s Cathedral verlaat, Washington, DC; 25 november, 1963.

Foto 2: Kinderen en poppenkast, Parijs, 1963 door Alfred Eissenstaedt