Stramilano (1929): Reconstructie van geluid

Stramilano is een kortfilm uit 1929 van de Italiaanse regisseur Corrado D’Errico. Niet toevallig over de meest industriële stad Milaan die het Futurisme van snelheid, vooruitgang en geloof in de toekomst het best verbeeldt. Nauw aansluitend bij het fascisme van Mussolini. De city symphonies gaven een idee van het moderne leven. In navolging van Berlin: Die Sinfonie der Großstadt (1927) van Walter Ruttmann of De man met de camera (1929) van de Oekraïense-Sovjet regisseur Dziga Vertov.

Maar een film van voor de uitvinding van de geluidsfilm kent toevoegingen die pijn kunnen  doen aan de oren. Geluid dat is bedoeld om het verschil in tijd te overbruggen, maar daar niet in slaagt, maakt de vervreemding er groter op. Muziek die klinkt is niet uit 1929, maar is een retrovariant die nostalgie probeert op te roepen zonder te landen in de tijd. Dat maakt de beelden belachelijk. Ze worden geridiculiseerd omdat de reconstructie van de geschiedenis niet serieus te nemen valt.

Illustratief is Walt Disney’s animatiefilm The Jazz Fool uit 1929 met Mickey Mouse. De muziek wijst niet vooruit naar een retrovariant, maar juist terug naar rag time en boogie woogie. Middle of the road en niet vooruitstrevend in de eigen tijd, maar wel The real McCoy van toen.

Dan is de soundtrack door Tiziano Popoli in onderstaande versie passender. In zijn reconstructie mijdt hij muziek. Hij probeert 1929 niet na te bootsen, maar neemt afstand in de tijd door vanuit een ‘futuristische’ inspiratie een geluidsdecor van toen op te roepen door hedendaagse omgevingsgeluiden en geluidseffecten. Ze passen nog steeds bij de stad.

Reconstructie van wat ooit was is een verhaal over a-synchronisatie. Over benadering die het nooit haalt bij het origineel. Soms lukt het bijna. Vaak ontspoort het faliekant. Dat is valsheid in mentaliteit. Wie de letter benadert door de geest niet te begrijpen, zal de letter nooit vangen.

Foto: Still uit Stramilano (1929) van Corrado D’Errico voor Luce.

Reconstructie: Nurnberg 1961

Nürnberg 1961. De Nürnberger Nachrichten presenteert het verleden van dag tot dag. Zoals kranten doen. De tentoonstelling Wiederaufbau und Wirtschaftswunder doet hetzelfde. In welke stijl werden beschadigde steden herbouwd, origineel of modern? Men vond een mix in de herbouw van beeldbepalende monumenten en nieuwbouw van de rest.

Transparantie als symbool voor het Wirtschaftswunder. Het Duitse wonder wordt in 1979 door Rainer Werner Fassbinder gekarakteriseerd in Die Ehe der Maria Braun. Wat blijft staan dient het historisch geheugen van de bewoners. Münster koos voor oudbouw net als Leuven na de Eerste Wereldoorlog. Het geeft deze steden een toeristische voorsprong. Een terug in de tijd die niet echt is, maar echt lijkt. Dat voldoet.

Op 18 april 1961 schijnt de zon. Fremden brengen jaarlijks 35 miljoen D-Mark in het laatje. In een tijd die televisies verloot. Welvaart wordt opgebouwd en men voelt dat een weg naar boven is ingezet. Oorlog en woningnood zijn voorbij. De rondrit toont nieuwe dynamiek en is de introductie in het moderne leven. Zonder hoedjes in het hoedennet.

Foto: Stadsrondrit per bus langs de Weinstadel, Bezoekers besteden er 35 miljoen, 18 april 1961