Ballon: Het jaar 1804!!!

02324r

In 1794 wordt de toekomst voorspeld. Voor 1804. De lucht is de weg omhoog. Met een ballon. Da’s het toekomstvisioen. Die gedachte alleen al maakt omstanders hysterisch. Ze gillen het uit. En kopen een kaartje. ‘Lust tot Onderzoek‘ prikkelt ze. In naam van de wetenschap. Er is echter een probleem: het lukt niet de ballon op te blazen. De menigte wordt op afstand gehouden door militairen met getrokken zwaard.

02325r

Ballonvaart hield mensen bezig, zoals de ansichtkaarten over een recent verleden van eind 19de eeuw laten zien. Opstijgen en vallen. Dat maakt het spannend. Mislukken in de dood grenst aan succes. De helden zijn vergeten: Louis-Sébastien Lenormand, Jean-Marie-Joseph Coutelle, André-Jacques Garnerin of Thomas Harris. Een weg omhoog.

02561v

Foto 1: Het jaar 1804!!!; met de hand ingekleurde ets, 1794.

Foto 2: Het jaar 1804!!!; met de hand ingekleurde ets, 1794.

Foto 3: ‘Collecting cards with pictures of events in ballooning history from 1795 to 1846‘.

Brusselse Droom van Tsjechen (1958)

Brusselse droom wordt realiteit. Expo ’58 is het eerste globale evenement na de Tweede Wereldoorlog. Na jaren heropbouw. Brussel 1958 kenmerkt de transitie naar nieuw. Verandering heet toekomst. Tsjecho-Slowakije met een modernistische traditie pakt de draad op.

Het bekroonde Tsjechische paviljoen en restaurant worden door František Cubr, Josef Hrubý en Zdeněk Pokorný ontworpen. Binnen gooit het Laterna Magica van regisseur Alfréd Radok met architect Josef Svoboda hoge ogen. Ook Miloš Forman werkt mee. De voorstelling is een combinatie van acteren, dans en film. Een Tsjechisch mirakel in 1958.

Foto 1: Het Tsjecho-Slowaakse paviljoen op Expo 1958 te Brussel. Credits: Huebner familie

Foto 2: Laterna Magica in het Tsjecho-Slowaakse paviljoen op Expo ’58 Brussel

Things To Come: 1936

De Britse science-fiction film Things To Come blinkt uit in ontwerp. Geen wonder omdat de beroemde set-designer William Cameron Menzies (1896-1957) de regisseur is. Kunstenaars Fernand Léger en László Moholy-Nagy en architect Le Corbusier werken mee. Producent is de Britse tycoon Alexander Korda. Rond die tijd ontwerpt Norman Bel Geddes op de New York World Fair voor het paviljoen van General Motors een kruising in de stad van de toekomst. De toekomst leeft.

De film toont optimisme en is gebaseerd op toekomstvisioenen van schrijver H.G. Wells die naar 2036 verwijzen. Wetenschap wordt positief beoordeeld in antwoord op Metropolis (1927) van Fritz Lang. Wat zien we? Dertig jaar slopende oorlog, honger en ziekte teistert Everytown. In de toekomst wordt de stad herbouwd en kondigt zich een tijdperk van vooruitgang aan. De dreigende oorlog maakt de film niet tot een succes.

Foto 1: Affiche voor Things To Come (1936). Credits: Heritage Auction Galleries

Foto 2: Set voor Things To Come (1936)

Elvis at the Seattle World’s Fair (1962)

De 21ste eeuw in 1962. Een promotiefilm voor Bell-telecom. In toekomstperspectieven waren Amerikanen groots. Zoals met Futurama op de New York World Fair 1939. Planning, logistiek en zelfvertrouwen.

En Elvis draaft op voor de glamour. In september 1962 is-ie voor filmopnamen in Seattle. It Happened at the World’s Fair van Norman Taurog wordt opgenomen. Massa’s fans weten de Pelvis te vinden.

De 21ste eeuw heeft niks met Rock ’n Roll. Zoals Elvis ook steeds minder had. Hij is de ster. Een World Fair binnen de World Fair. Basta!

Futurama

De toekomst van de New York World Fair van 1939 is Wonderworld 1960. Oude horizons openen wegen naar een nieuwe horizon. Naar een betere en veilige wereld vol schoonheid. Utopia kent geen nadelen.

Opportunities, da’s vooruitgang: telefoon, electrisch licht, auto’s en vliegtuigen als symbolen van beter leven. General Motors ziet overal highways en kruisingen. Wat kan moet gerealiseerd worden. The Great American Way.

Norman Bel Geddes ontwerpt voor het paviljoen van General Motors een kruising in de stad van de toekomst. Bezoekers lopen in hun eigen toekomst. Ontwerp is toekomst, en toekomst is ontwerp. Maar de Tweede Wereldoorlog gooit roet in het eten en 1960 kan het schudden.

Video: To New Horizons, 1940, in opdracht van General Motors

Foto: Detail van Futurama tentoonstelling op de New York World Fair 1939-40, met een kruising van de Stad van Morgen