Hiroshige en sneeuw op de Tokaido (1831-1834)

Katsushika Hokusai was inspiratiebron voor Ando Hiroshige (1797-1858). De kunst van de houtsnede, de ukiyo-eKambara is het 16de station van de Tōkaidō, de belangrijkste route van Tokyo naar Kyoto. Een bergdorp tijdens de avondschemering onder een dik pak sneeuw. Drie mensen zwoegen, een het hoofd begraven in een halfopen paraplu.

Kameyama is het 47ste station. Reizigers lopen in diepe sneeuw tegen een steile helling naar het kasteel van Kameyama. Helder weer. Vanaf 1863 reist de Italiaans-Britse fotograaf Felice Beato (1825-1909) door Japan waar-ie de Edo-periode vastlegt. Waaronder de Tōkaidō.

Foto 1: Kambara op de Tōkaidō Route

Foto 2: Kameyama op de Tōkaidō Route

Foto 3: Zicht op de Tōkaidō Route ter hoogte van de Hakone Pas (1863-1868)

Couplet 1945

Bokken worden van geiten gescheiden. In Duitsland en Japan wonen verliezers van de oorlog. Italianen zijn minder strikt en verklaren Rome tot open stad, città aperta. Zodat die stad verwoesting ontloopt. In Duitsland ruimen Trümmerfrauen puin. Zij zijn ware helden die door hard werk de heropbouw van hun land mogelijk maken. Herdenken geeft aan dat de oorlog voorbij is. Maar herdenking houdt de oorlog ook in stand.

De atoombom op Hiroshima noemen de Amerikanen Little Boy naar een personage uit The Thin Man van Dashiell Hammett. Het kondigt het naoorlogse Amerikaanse imperialisme aan dat de oude wereld opvolgt. Op de gebombardeerde vlakten van hun hoofdsteden bouwen Japanners en Duitsers een Wirtschaftswunder. Engelsen en Fransen zijn voorgoed weggezakt zoals hun onmacht in de Suez-crisis van 1956 aantoont.

Foto 1: De Rijkskanselarij in Berlijn. Datum van de foto is onbekend, maar op grond van de verwoestingen rondom het voormalige regeringscentrum kan het na mei 1945 zijn

Foto 2: Hiroshima, 6 augustus 1945, na de A-bom