Couplet 1940

Londen zucht onder de Blitz. Verpleegster zingen op kerstavond. Vast als nachtegalen. Dienen de lantaarns de kerstsfeer of is het bittere noodzaak vanwege de verduistering? Vijf dagen voor de Second Great Fire of London van 29 december 1940. Ze doen moeite onrust weg te nemen. In het besef dat het vredestichtend schouwspel broos is.

Cameraman Gregg Toland tovert met licht. In The Long Voyage Home van John Ford zucht de bemanning van vrachtvaarder Glencairn onder een lange terugreis. De politie van Baltimore heeft er de handen vol aan. Ach, mannen onder elkaar. De oorlog is pas begonnen. Aan het einde van de tunnel is nog geen licht.

Foto 1: Kerstavond, 24 december 1940, Westminster Hospital, Londen

Foto 2: The Long Voyage Home (De lange terugreis) van John Ford, 1940 

A Matter of Life and Death

We houden de dood op afstand. Sommigen zijn er ambtshalve mee bezig en worden immuun. Anderen worden er direct mee geconfronteerd door ouders of vrienden die sterven. De achterblijvers schuiven een stukje op in de piramide van de dood. Een horribele promotie.

De dood van publieke figuren is publiek bezit. Maar de vorm van herdenken verandert. Vroeger bewonderde doodsmaskers, gebalsemde lijken en monumenten, nu het tekenen van digitale rouwregisters en een bloemenzee voor Lady Di, Michael Jackson of André Hazes.

Verpleegsters schakelen tussen leven en dood als begeleiders naar de onderwereld. Het Schimmenrijk is een verre van begerenswaardige plek die in de verbeelding angst oproept. Oorlog verhevigt pijn als jonge mannen sterven. Dat vrouwen mannen oplappen is een afwijking die films in stand houden. Daardoor blijft een drama op leven en dood waarin dood en erotiek in elkaar overlopen het ultieme beeld van urgentie.

Foto 1: Making Death Mask

Foto 2: Verpleegsters in de rechtbank, A Matter of Life and Death, Powell en Pressburger, 1946

Foto 3: Ayako Wakao in Akai Tenshi (Red Angel) van Yasuzo Masumura, 1966