Brusselse Droom van Tsjechen (1958)

Brusselse droom wordt realiteit. Expo ’58 is het eerste globale evenement na de Tweede Wereldoorlog. Na jaren heropbouw. Brussel 1958 kenmerkt de transitie naar nieuw. Verandering heet toekomst. Tsjecho-Slowakije met een modernistische traditie pakt de draad op.

Het bekroonde Tsjechische paviljoen en restaurant worden door František Cubr, Josef Hrubý en Zdeněk Pokorný ontworpen. Binnen gooit het Laterna Magica van regisseur Alfréd Radok met architect Josef Svoboda hoge ogen. Ook Miloš Forman werkt mee. De voorstelling is een combinatie van acteren, dans en film. Een Tsjechisch mirakel in 1958.

Foto 1: Het Tsjecho-Slowaakse paviljoen op Expo 1958 te Brussel. Credits: Huebner familie

Foto 2: Laterna Magica in het Tsjecho-Slowaakse paviljoen op Expo ’58 Brussel

Geschwister Schmid en Teddy Stauffer (1941)

S’Margritli und d’Soldate is een Zwitserse film van August Kern uit 1941. Ernstes und Heiteres aus der Grenzbesetzung, ernst en luim van de grensbewaking. Nu wordt de film nauwelijks nog begrepen. Sterren in het Margritli-lied zijn de Geschwister Schmid: Werner, Willy en Klärli. Vanaf de Parijse wereldtentoonstelling van 1936 beroemd met close harmony.

Margritli i lieb di vo Härze mit Schmärze,
I weiss nöd was isch mit mir gscheh.
Was cha mer do mache bi settnige Sache,
oh hät’ i di doch gar nie gseh.

Orkestleider Teddy Stauffer is een ander fenomeen. Leider van het succesvolste en meest Amerikaanse orkest van Duitsland. Zo swingend dat-ie in 1939 terugmoet naar Zwitserland. En in 1941 eigen orkest en land verlaat om het Mexicaanse Acapulco toeristisch te ontwikkelen.

Foto: Geschwister Schmid

Elvis at the Seattle World’s Fair (1962)

De 21ste eeuw in 1962. Een promotiefilm voor Bell-telecom. In toekomstperspectieven waren Amerikanen groots. Zoals met Futurama op de New York World Fair 1939. Planning, logistiek en zelfvertrouwen.

En Elvis draaft op voor de glamour. In september 1962 is-ie voor filmopnamen in Seattle. It Happened at the World’s Fair van Norman Taurog wordt opgenomen. Massa’s fans weten de Pelvis te vinden.

De 21ste eeuw heeft niks met Rock ’n Roll. Zoals Elvis ook steeds minder had. Hij is de ster. Een World Fair binnen de World Fair. Basta!

Futurama

De toekomst van de New York World Fair van 1939 is Wonderworld 1960. Oude horizons openen wegen naar een nieuwe horizon. Naar een betere en veilige wereld vol schoonheid. Utopia kent geen nadelen.

Opportunities, da’s vooruitgang: telefoon, electrisch licht, auto’s en vliegtuigen als symbolen van beter leven. General Motors ziet overal highways en kruisingen. Wat kan moet gerealiseerd worden. The Great American Way.

Norman Bel Geddes ontwerpt voor het paviljoen van General Motors een kruising in de stad van de toekomst. Bezoekers lopen in hun eigen toekomst. Ontwerp is toekomst, en toekomst is ontwerp. Maar de Tweede Wereldoorlog gooit roet in het eten en 1960 kan het schudden.

Video: To New Horizons, 1940, in opdracht van General Motors

Foto: Detail van Futurama tentoonstelling op de New York World Fair 1939-40, met een kruising van de Stad van Morgen

Transitie 1957

Iets hangt in de lucht. Rechts buiten het kader. Als de trapeze met menselijke kanonskogels. Vallen ze en slaan ze in? De goochelaar geeft een klap. Het gaat voorbij aan normale verhoudingen. De dikke dame zucht. Met haar hoed op de fiets op de draad in de nok. Het draait en draait. Iets kondigt zich aan, maar wat? Expo 58 in Brussel komt eraan.

Directeur vertoont dictatoriale trekjes. Publiek houdt de adem in. Het vergeet, maar kijkt reikhalzend vooruit. Spoetnik en Atomium maken ruimte. Laika blaft. Jerry Lee Lewis rockt. Alles wordt beter. AOW kondigt de verzorgingsstaat aan. De verandering heeft in 1957 de toekomst.

Foto 1: Het Atomium op de Wereldtentoonstelling te Brussel, 1957-1958

Foto 2: Circus Balay, Berlijn, 1957